Fitch Ratings ахборот агентлиги маълумотига кўра, Малайзиянинг ислом банк тармоғи молиялаштиришга бўлган барқарор талаб, кучли капиталлашув ва мамлакатнинг глобал ислом молия маркази сифатидаги мустаҳкам ўрни туфайли кенгайишда давом этади.
Fitch’нинг “Malaysian Islamic Banks Monitor: 2026” ҳисоботида қайд этилишича, ислом банк активлари анъанавий банкларга қараганда тезроқ ўсган ва бу ушбу тармоқнинг мамлакат молия тизимидаги аҳамияти ортиб бораётганини кўрсатади.
• Ислом банк активлари 2025 йил охирига келиб 7% га ўсиб, 312 млрд АҚШ долларига етди.
• Шу даврда анъанавий банклар активлари 4% ўсган.
• Натижада ислом молияси тамойилларига мувофиқ молиялаштириш умумий банк кредитлари ва молиялаштиришнинг 44% ини ташкил этди (2024 йилда 43% бўлган).
Fitch тахминига кўра, Малайзия банклари “Islamic First” (яъни, “Ислом молияси биринчи навбатда”) стратегиясига содиқ қолмоқда. Малайзия ASEAN (Association of South East Asian Nations) минтақасида ва глобал миқёсда энг йирик ислом банк бозорларидан бири сифатида ўз мавқеини мустаҳкамлайди.
Аҳоли – асосий драйвер (яъни соҳа ривожланишига туртки берувчи куч)
• Ислом молияси тамойилларига мувофиқ молиялаштиришнинг 64%и аҳолига тўғри келади (анъанавий банкларда бу кўрсаткич 57%).
• Бунга уй-жойни молиялаштиришга бўлган талаб ва банкларнинг изчил стратегияси сабаб бўлмоқда.
Fitch нинг таъкидлашича, бандлик барқарорлиги ва кўчмас мулк бозори ҳолати туфайли активлар сифати яхши даражада қолмоқда.
Бозор етакчилари
Бозор асосан маҳаллий банк гуруҳлари қўлида:
• 6 та йирик ислом банки (маҳаллий банкларнинг шўъбалари)
• Bank Islam Malaysia
Улар биргаликда ислом банк активларининг 76–77%ини назорат қилади.
Fitch яқин ва ўрта муддатда янги рақамли ислом банклар бозорда катта ўзгариш қила олади деб ҳисобламайди.
Муаммо
Ислом банклар тез ўсиш сабабли депозитлар жалб қилишда кучли рақобатга дуч келишмоқда. Натижада молиялаштириш маржалари (яъни банклар даромади) босим остида, аммо фойда даражаси ҳали ҳам етарли.
Сукук бозори – катта таянч
• Малайзияда муомаладаги сукук ҳажми 350 млрд $ дан ошган
• Маҳаллий қарз бозорининг 60%+ қисмини ташкил қилади
• Солиқ имтиёзлари (сукук даромадига нисбатан қўлланилувчи солиқ енгилликлари) ушбу йўналишни қўллаб-қувватламоқда.
Мутахассисларнинг фикрига кўра ушбу мамлакатда ислом банк-молия тармоғи ўсишда давом этади. Бироқ, ликвидлик (яъни пул маблағлари) жалб қилиш имкониятлари чекланганлиги ва юқори молиялаштириш харажатлари туфайли ўсиш жуда тез бўлмайди.
Fitch фикрича, банкларнинг молиялаштириш манбаларини диверсификация қилиши ва ислом пул бозори ривожланиши ликвидликни яхшилаб, узоқ муддатли ўсишни таъминлайди.
Манба: https://www.thestar.com.my/business/business-news/2026/02/05/islamic-banking-sector-set-for-steady-expansion
@IslomMoliyasi