#таҳлил
Имрон кичик бизнес эгаси, янги дўкон очиш учун молиявий ёрдамга муҳтож. Лекин у ислом молияси тамойилларига мос келувчи молиявий хизматларни афзал кўради.
Имроннинг Ўктам исмли дўсти алоқага чиқади ва ислом молияси тамойилларига мос бўлган бир нечта битимларни таклиф қилади:
- Музораба: Ўктам Имронга сармоядор топишга ёрдам беради. Янги сармоядор ва Имрон бизнес лойиҳага пул тикишади. Бизнесни Ўктам бошқаради. Фойда Имрон ва Ўктам ўртасида келишилган нисбатда тақсимланади. Зарар бўлган ҳолатда эса сармоядорлар (Имрон ва унинг шериги) барча зарарларни қоплашади. Фақат Ўктамнинг лоқайдлиги ёки ноқонуний хатти ҳаракатлари туфайли кўрилган зарарлар тўлиқ равишда Ўктам томонидан қопланади.
- Мушорака: Имрон ва Ўктам биргаликда бизнесга сармоя киритишади ва фойдани келишилган нисбатда тақсимлашади. Зарар бўлган ҳолатда эса томонлар зарарни умумий бизнесдаги улушларига мос равишда тақсимлайдилар.
- Ижара (Ijara): Имрон дўконни Ўктамдан ижарага олади ва ижарани тўлайди.
Кўриб турганимиздек, ҳар бир вариантнинг афзаллик ва камчиликлари бор.
| Вариант | Афзалликлари | Камчиликлари |
| Музораба | – Фойда аниқ келишилган нисбатда тақсимланади; Зарар сармоядорлар ҳисобидан қопланади; Имроннинг бошқарув қобилиятини аҳамияти йўқ; фоизсиз молиявий шакл | – Ўктам бизнесни бошқариши керак, Имрон бошқарувда фаол иштирок этмайди Агар бизнес яхши бошқарилмаса, Имрон пул йўқотиши мумкин |
| Мушорака (Musharakah) | Ҳар икки тараф фойда ва зарарда шерик; Имрон бизнес бошқарувида иштирок этолади Тўлиқ шериклик | Ҳар икки тараф масъулиятли; Молиявий хатар даражаси юқори Бизнес фаолият ҳар икки тараф учун шаффоф бўлиши талаб қилинади |
| Ижара (Ijara) | Содда ва таҳмин қилса бўладиган тўловлар; Бошқарув масъулияти йўқ Ислом молияси тамойилларига ва амалдаги қонунчиликка зид эмас | Узоқ муддатда ижара харажатлари қимматга тушиши мумкин |
Қайси вариантни танлаш керак?
- Агар Имрон фаол бизнес бошқарувда иштирок этишни истаса ва хатарларни зиммасига олса → Мушорака маъқул.
- Агар Имрон хатарларни зиммасига олишни истамаса, у ҳолда Ижара (Ijara) маъқул.
- Агар Имрон бошқарувда иштирок этмай, фақат сармоя киритмоқчи бўлса ва фойда олишни ҳам хоҳласа, у ҳолда Музораба тўғри вариант.
@IslomMoliyasi